T.C.
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
ARDAHAN İL MÜDÜRLÜĞÜ
BİTKİ KORUMA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
BÜLTEN NO:2004/003
Sibel KAYA
Şube Müdürü
e-posta : bitki@ardahantarim.gov.tr
PATATES BÖCEĞİ MÜCADELESİ
PATATES BÖCEĞİ MÜCADELESİ
Tanımı:
Ergin böcek 10-12 mm. Boyunda, sarı-kırmızımsı renkli, sırtı kuvvetli bombelidir.Antenleri 11 segmentli ve uca doğru kalınlaşır.Sertleşmiş olan list kanatlar üzerinde 5 bir tarafa 5 bir tarafa olmak üzere 10 adet uzunlamasına siyah renkli bant bulunur.Yumurtası koyu sarı renkli ve oval şeklinde olup, 1-2 mm uzunluğundadır.Larva yumurtadan çıktığında 4-5 mm boyunda olup, olgunlaştıkça 11-13 mm ‘ye ulaşır.Olgun larva kambur duruşlu,başı koyu olup,vücudu portakal sarısı renktedir.
Yaşayışı:
Kışı toprağın 5-30 cm derinliğinde ergin olarak geçirir.İlkbaharda toprağın 10 cm derinliğindeki sıcaklığın 10° C’yi bulduğunda toprağı terk ederler.Erginler çıktığında patates bitkisi henüz sürmektedir. Bir süre beslendikten sonra çiftleşme olur.Dişi böcekler yumurtalarını yaprağın alt yüzeyine bırakırlar.Yumurtalarını başlangıçta tek tek sonra gruplar halinde koyarlar .Yumurtalar turuncu renktedir.Bir dişi 500-3000 arasında yumurta bırakır. Yöremizde yılda 1-2 döl vermektedir.
Konukçuları:
En önemli konukçusu patates ve patlıcandır.Domates ve bazı yabancı otlarla da beslenmektedir.
Zararı:
Ergin ve larvalar oburca beslenerek patatesin yapraklarını yemektedir. Populasyon yoğun olduğunda yapraklar tamamen yendiği gibi sürgünlerin körpe kısımları dahi yok edilmektedir.Böceğin direk zararı yanında;patateslere”X-Virüsü, patates İğ Yumru Virüsü ve Halkalı Çürüklük” hastalıklarını bulaştırmaktadır.
Patates böceği ülkemizde hem iç karantina hem de dış karantinaya tabi olan çok önemli bir zararlıdır.
Doğal Düşmanları:
Sığırcık, serçe, karga, bıldırcın gibi kuşlar ve tavuk, hindi, ördek ve kaz patates böceğinin ergin ve larvalarıyla beslenmektedir.
MÜCADELESİ
A-KÜLTÜREL ÖNLEMLER:
Patates hasatı yapılırken tarlada patates yumruları bırakılmamalıdır.Zira bu tarlada ertesi yıl buğdaygil dahi ekilse kalan yumrular çimlenecek ve o yörede kışlamakta olan erginler için iyi bir besin kaynağı olacaktır.
Patates böceğinin çok sorun oluşturduğu yerlerde ertesi yıl buğdaygil bitkileriyle münavebeye sokulduğunda mutlaka yabancı ot mücadelesi yapılmalıdır.
Ergin ve larvalar iri olduğundan elle toplanıp imha edilebilir.Yumurtaları görüldüğünde de ezilebilir.
B-KİMYASAL MÜCADELE:
Böceğin bütün biyolojik dönemleri genellikle bir arada bulunabilmektedir.Bulaşık olduğu bilinen alanlarda 1 dekarda 4-5 yerde 1’er bitkilik gruplarda 20’şer yumurta, larva veya ergin bulunursa ilaçlamaya karar verilir.Yayılmanın yeni başladığı alanlarda zararlının herhangi bir biyolojik dönemine rastladığında hemen ilaçlamaya geçilmelidir.
İlaçlamada dikkat edilecek hususlar:
İlaçlara karşı böcek direnç oluşturacağından her yıl aynı ilaç kullanılmamalıdır.
Tüm bitkilerin tarif edilen dozda homojen bir şekilde ilaçlamasına dikkat edilmelidir.Özellikle yaprakların alt yüzeyi ilaçlanmalıdır.
İlaçlamayı kesinlikle süpürge vb. aletlerle yapılmamalı, imkan varsa sırt tipi pulverizatörle, yoksa İl veya İlçe Müdürlüklerinden temin edilecek ilaçlama aletleriyle yapılmalıdır.
KULLANILACAK İLAÇLAR VE DOZLARI
Cyfluthrin 5 EC 50 cc/da
Chlorpyriphos Ethyl 48 EC 180 cc/da
Deltamethril 2,5 EC 30 cc/da
Cypermethrin 20 EC 20 cc/da
Cyhalotrin 5 EC 40 cc/da
*Dozu belirtilen ilaç dekara 20-40 litre su ile homojen bir şekilde püskürtülmelidir.