Ardahan Merkez ilçede yaklaşık 30.000 civarında boğa altı inek varlığı bilinmektedir. Bu potansiyelin %10’nu kültür ırkı, %65’i çeşitli kademelerde kültür melezi geriye kalan %20’si melez %5’i de yerli ırktan oluşmaktadır.

Bölgemizdeki mevcut hayvan potansiyelini ıslah ederek hayvansal ürünlerdeki verimi, kalite ve kantite yönünden artırmak projenin genel amacıdır.

Bu proje hayata geçirilmeden önce pilot köylerdeki inek sürüsün de ön araştırma yapılarak proje uygulanabilecek sağlıklı hayvanlar tespit edilip PRID veya Enjektabl Sentetik kızgınlık hormonu uygulanmadan önce gerekli ön hazırlıkları yaptırılacaktır. Ayrıca ilaç uygulaması yapılmadan ve yapıldıktan sonra bu hayvanların tabi tohumlamaya maruz kalmamaları için, köy sürüsünden ayrılacak, böylece yapılan ilaç uygulamasının başarı oranı yükselecektir. Bu uygulama ile 5-6 yıl içerisinde yapılacak ıslah çalışmaları ile belirlenen köylerdeki hayvan varlığı yaklaşık olarak %90 oranında saflaştırılmış olacaktır.

Ayrıca belirlenen pilot köyler dışındaki, köylerde de bu proje sayesinde sun-i tohumlamaya karşı talep artacaktır.

Ardahan Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü, Tarım İl Müdürlüğü ve Kısmi olarak Çiftçiler

Mart 2004 – Mayıs 2005

Bugünkü hayvan varlığımız ile ülkemiz dünyanın belli başlı ülkeleri arasında yer almaktadır. Ancak hayvansal üretimimiz bu sayısal değerle karşılaştırılmayacak derecede düşüktür. Yaklaşık 10.000.000 sığır varlığımızdan sağlanan et ve süt üretimimiz ülkemiz ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğu gibi aynı zamanda karlı da değildir.

Üretimin yetersizliği ve verim düşüklüğünün çok çeşitli nedenleri vardır. Bunlar arasında hayvan, çevre koşulları, yetiştiricinin sosyo-ekonomik yapısı ve organizasyon aksaklıkları başlıca ana nedenler olarak sayılabilir.

Hayvan yetiştiriciliğinden her alanda üst düzeyde verim alabilmek başta üretimin sürekliliğinin sağlanması ile ilişkilidir. Bu da başta normal bir üreme etkinliğinin yani döl veriminin iyi olması ile mümkün olabilir. Döl verimi düşük hayvanlarla verimli bir yetiştiricilik yapılamaz. Bu bağlamda hayvanlardaki üstün vasıfların kuşaktan kuşağa geçmesi üreme olgusunun sağlıklı olması ile ilgilidir.

Bu amaçla çeşitli ıslah metotları kullanılmışsa da hayvansal üretimi ve verimi hızla arttırmak anlamında bugün dünyada en yaygın ve en ekonomik metot suni tohumlamadır. Suni tohumlama ile dünyadaki sığır ırklarının büyük bölümü hızlı bir şekilde ıslah edilmiştir.

Ülkemiz açısından baktığımızda, suni tohumlamayı ıslah metodu olarak kullanan öncelikli ülkelerden olmamıza rağmen bugün hala istenilen düzeye gelemediğimiz görülmektedir. Ekonomik sorunlarımızın arttığı son yıllarda hayvancılık sektörümüzde olumsuz etkilenmiş ve hayvan sayımız giderek azalmıştır

Yetiştiricimiz, hayvan yetiştirirken ekonomik anlamda büyük zorluklar yaşamaktadır. Bu koşullarda, yetiştiricinin üreteceği yavrunun üstün verim özelliklerine sahip olması büyük önem kazanmaktadır. Çünkü üstün verimli yavru daha çok et ve süt demektir. Kaliteli ve yüksek verimli üretim ise hayvancılık ekonomisinin büyümesi anlamını taşır.

Tüm bu nedenlerle suni tohumlama özellikle sığır yetiştiriciliğimizin olmazsa olmazıdır. Bunun için suni tohumlamayı etkin kılmak ve yaygınlaştırmak, bu amaç uğrunda en etkili şekilde mücadele etmek, konu ile ilgili olan herkesin ulusal bir görevidir.

Hayvan ıslahı beraberinde barınakların iyileştirilmesi, et ve süt işleme tesislerinin kurulması gibi önemli gelişmeleri de tetikleyerek bölge ekonomisinin canlanmasına ve gelişmesine etkisi bakımından oldukça önemlidir.

Bu proje ülkemizde halen yürürlükte olan suni tohumlama projelerinin etkin olarak yürütülemediği yerlerde uygulamaları yaygınlaştırmak , etkinleştirmek, bunun yanında da boğa altı inek-düve sayısının fazla olup da ekiplerin erişemediği yerlerde toplu olarak suni tohumlama yapılmasını sağlamaktır. Populasyon yoğunluğu olan uzak köylerde yaylaya çıkmadan önce hayvanlara suni tohumlama uygulamak amaçlanmıştır.

Suni tohumlamada başarılı olmak için :

1-Yetiştiriciye düşen görevler

2-Suni tohumlama uygulayıcılarına düşen görevler vardır

Yetiştiricilerin suni tohumlamaya bakış açısı değerlendirilmeli, buna göre gerekli eğitimler verilmelidir. Yetiştiriciye suni tohumlama ile elde edeceği yavruların üstün verim özelliklerine sahip olacağı bunun da ileride daha çok et ve süt anlamına geldiği anlatılmalıdır. Bakım ve besleme, hayvan sağlığı özellikle genital organ hastalıkları ile kızgınlığın takibi gibi hususlarda yetiştirici eğitilmelidir.

Başarı için uygulayıcıların bilgili, deneyimli ve özverili olması gerekmektedir. Tohumlama konusunda yetiştirici ile iyi bir diyalog kurmalı ve bilgiler sunmalıdır.

Suni tohumlama hizmetlerinin aksatılmadan devamlılığı sağlanmalıdır, bunun için de başarılı bir organizasyon şarttır.

Projedeki hedef kitle yeteri kadar süt sığırı olan ve gerekli alt yapısı bulunan, aynı zamanda gönüllülük esasına dayanacaktır. Projeye katılacak çiftçilerden tohumlama yapılacak hayvan başına belirlenecek  bir miktarda katkı payı alınacağına dair çiftçi tarafından imzalanmış taahhütname alınacaktır. Bu şartları kabul eden çiftçilerimizin işletmeleri kontrol edilecek gerekli eksiklikler tamamlanarak işlemler başlatılacaktır. Seçilecek çiftçi veya köyler bir esas dahilinde mümkün olduğunca birbirine yakın köylerden hatta mümkün olursa bir pilot köyden seçilmeye çalışılacaktır.

Bilindiği üzere; suni tohumlama yaptıran yetiştiricilere kalkınmada öncelikli iller ve soy kütüğüne kayıtlı işletmeler daha fazla olmak üzere destekleme ödemeleri yapılmaktadır.

Kalkınmada öncelikli illerde suni tohumlama yaptıran yetiştiriciye hayvan başına 15.000.000 TL destekleme yapılmaktadır.